Dawstwo narządów: wyraz powszechnego braterstwa


Słowa skierowane z okazji Zgromadzenia Ogólnego Krajowej Sieci Transplantacyjnej i Papieskiej Akademii Życia:


 Państwa obecność tutaj świadczy o zaangażowaniu tak wielu pracowników służby zdrowia, specjalistów i wolontariuszy, którzy z umiejętnościami i oddaniem służą ludzkiemu życiu w chwilach jego największej kruchości.

Oto siedemdziesiąt lat temu miało miejsce pierwsze we Włoszech pobranie narządów do przeszczepu, kiedy to błogosławiony ks. Carlo Gnocchi poprosił o pobranie po jego śmierci rogówek i przeszczepienie ich dwojgu bardzo młodym pacjentom, którymi opiekowała się jego organizacja charytatywna, co pozwoliło im odzyskać wzrok. Gest ten, dokonany w czasie, gdy brakowało jeszcze kompleksowych uregulowań prawnych, wywołał szeroką refleksję w społeczeństwie włoskim i przyczynił się do zapoczątkowania procesu tworzenia jasnych ram prawnych.

Zaledwie kilka tygodni po geście ks. Gnocchiego papież Pius XII przedstawił pierwsze wskazówki moralne dotyczące tych kwestii, uznając dopuszczalność pobierania narządów w celach terapeutycznych, przy jednoczesnym poszanowaniu godności ludzkiego ciała i praw osób w to zaangażowanych. Od samego początku zatem refleksja Kościoła towarzyszyła rozwojowi transplantologii, uznając jej wartość i jednocześnie określając niezbędne kryteria etyczne.

Od tamtego czasu intensywny rozwój badań naukowych oraz ludzkie zaangażowanie pozwoliły Włoskiej Sieci Transplantacyjnej osiągnąć znaczące wyniki, uznawane na szczeblu międzynarodowym. U podstaw tych osiągnięć leży nie tylko bogata wiedza fachowa, ale także kultura odpowiedzialności i zaufania, którą należy chronić i pielęgnować.

Święty Jan Paweł II w encyklice Evangelium vitae przypomniał, że wśród czynów krzewiących kulturę życia „szczególnie chwalebnym przykładem […] jest dar z organów, dokonany w sposób etycznie dopuszczalny” (nr 86). Jest to bowiem czyn łączący w sobie hojność daru z towarzyszącą jej odpowiedzialnością moralną. Z kolei Katechizm Kościoła Katolickiego stwierdza, że ​​„bezinteresowny dar organów po śmierci jest czynem szlachetnym i godnym pochwały; należy go popierać jako wyraz wielkodusznej solidarności” (nr 2296), przypominając jednocześnie o konieczności uzyskania zgody i poszanowania godności osoby. Zawsze konieczna jest czujność, aby uniknąć wszelkiej formy traktowania ludzkiego ciała jak towaru oraz zapewnić, by przeszczepy odbywały się w oparciu o sprawiedliwe i przejrzyste kryteria.

Łukasz B.  Pilarz